ISOLA BELLA

Het was ooit niet meer dan een kale rots, 320 meter breed en 400 meter lang, middenin het Lago Maggiore. Tot 1632 woonde er een handjevol vissers, er stond een kerkje en dat was het dan. Maar in dat jaar besloot Carlo III, van de invloedrijke en welgestelde Borromeo-familie, dat het eilandje een mooie plek was voor een paleis, dat hij opdroeg aan zijn vrouw, Isabella d’Adda. Het verhaal gaat dat Isabella haar echtgenoot had gevraagd om ergens, op een rustige plek, een buitenpaleis te bouwen. Zij kon het geschreeuw van de gevangenen in de kerkers van hun hoofdpaleis in Milaan namelijk niet langer verdragen. Carlo liet de vissershuizen en het kerkje op zijn kosten verplaatsen van het eiland naar Stresa, op het vasteland. De rots werd omgedoopt in Isola Isabella, later afgekort tot Isola Bella. Dat dit ook nog eens ‘mooi eiland’ betekent, is een gelukkig toeval. Want mooi is het er.
Carlo huurde de Milanese architect Angelo Crivelli in voor het ontwerp van twee gebouwen: een paleis én een casino (!). De Zwarte Pest gooide roet in het eten en toen Carlo’s zoons het eiland erfden verwezen zij de plannen deels naar de prullenbak. Vitaliano VI Borromeo en zijn broer, kardinaal Giberto III, wilden wel een paleis maar geen casino. Op het beperkte aantal vierkante meters zagen zij veel liever mooie tuinen. Het paleis werd opgeleverd in 1670, de tuin een jaar later, maar door opeenvolgende generaties werd voortdurend aan verbeteringen gewerkt. Zo’n zestig jaar geleden liet Vitaliano Borromeo – de tiende Vitaliano in de familie – nog een met bomen omzoomde steiger bouwen, die zich uitstrekt richting Isola Pescatori, het noordelijkste van de Borromeïsche eilanden. En hij liet de, in de loop der eeuwen ‘gemoderniseerde’, Salone Grande in het paleis restaureren in de oorspronkelijke barokke stijl.

TIJDSCAPSULE

De overdaad aan beelden, meubelen, wandtapijten, schilderijen en sierlijk stucwerk in het enorme paleis op dit kleine eiland, grenst aan het bizarre. En datzelfde geldt voor de omringende tuinen. De in tien terrassen getrapt aangelegde tuinen zijn spectaculair, zeker wanneer u bedenkt dat alles, maar dan ook álles dus ook alle tuinaarde, per schip aangevoerd moest worden. Er wilde anders weinig groeien op de rots. Misschien juist vanwege die geïsoleerde ligging is de tuin perfect bewaard gebleven, als een tijdscapsule van barokke tuinarchitectuur. Buitenlandse trends hebben zich hier nooit doen gelden. In de tuin bevindt zich een openluchttheater met standbeelden die de vier elementen uitbeelden. Er is een ‘Giardino del Amore’, met geometrische hagen, waterlelies en citrusboompjes. De azaleatuin is een explosie van kleur en de ‘Piano della Canfora’ ontleent zijn naam aan de meer dan tweehonderd jaar oude kamferboom (Laurus camphora). Geen barokke tuin is compleet zonder een grotto en op Isola Bella verrees een prachtig, met mozaïek bekleed exemplaar. Overal klateren fonteinen en bieden vistas uitzicht over het meer. In de Engelse stijltuin, de ‘Giardino dei Fiori’, bloeit ondermeer lotus en vanaf het hoogste punt overziet een enorme eenhoorn het prachtige geheel. In het milde klimaat gedijt een enorme variëteit aan bloeiers uitstekend, van eenvoudige rododendrons tot exotische orchideeën. Zelfs vleesetende planten hebben er een plekje gevonden. Maar om het zekere voor het onzekere te nemen verhuizen in de winter de meest kwetsbare planten naar de negentiende-eeuwse oranjerie.
Eeuwenlang was dit een speeltuin voor de Borromeo’s. Er werd gefeest, gedanst en getrouwd. Onder de gasten bevonden zich illustere figuren als Napoleon en zijn vrouw Joséphine de Beauharnais. En Caroline, de vrouw van de Engelse koning George IV, deed er alles aan om de Borromeo’s zover te krijgen dat zij het kleine paradijsje aan haar verkochten, zonder succes want de familie is nog steeds eigenaar en verblijft er regelmatig. Toch kunt u het Isola Bella bezoeken, zowel het paleis als de tuin. Om vervolgens weg te dromen, in rêverieën over uw eigen eiland.


TEKST: Simone van Heiningen FOTOGRAFIE: Photolibrary.com