STILLE REVOLUTIE - FAMILIE VERVOORDT

Tientallen donkerbruine schapen hollen het lommerrijke landgoed op als we met onze auto richting het kasteel in ’s Gravenwezel slingeren. Hier is het thuis van de wereldberoemde kunstverzamelaar, antiquair en interior designer Axel Vervoordt en zijn vrouw May. Samen hebben zij esthetiek tot levenskunst uitgeroepen. Zij ontfermt zich over het stoffenatelier, de keuken –‘iedere maaltijd is voor ons een evenement’- , de tuin en de vers geplukte bloemen in huis.
Gehuld in een gouden lichtgloed doemt het kasteel op. Haar verschijning is precies zoals een kind een kasteel zou tekenen. Met twee vergrijsde ronde torens, heuse torenkamers, een slotgracht en een gietijzeren trap. Is dit
België? Of wanen we ons toch ergens in Frankrijk of op een monumentaal landgoed in Portugal? We rijden door een ronde, donkerrode stenen poort. Vlak ervoor wacht een bruinbonte Engelse spaniël ons parmantig op. Als vanzelf opent het hek zich. Het is maar een paar passen lopen naar het achttiende-eeuwse imposante gebouw dat Axel (64) en Mary (61) in 1984 kochten, dat wordt omringd door vele hectaren groen. Vermoedelijk heeft Axel er net nog gereden, als een soort ochtendritueel, op een van zijn elegante viervoeters. Zij wonen ook op het landgoed, in prachtige, bijna Koninklijke stallen.

Familie Vervoordt

Vanuit de muziekkamer klinken klassieke klanken. De deur van de bibliotheek, met kamerhoge kasten vol
boeken, staat open. De heer en vrouw des huizes komen ons tegemoet lopen. Axel in een nonchalante pantalon en lamswollen blazer en een rustige, open blik. De creatieve alleskunner is kleiner dan verwacht. May is echt de
grande dame van het huis, gekleed in een lange donkerblauwe, linnen jurk, die in haar taille bijeen wordt ge-houden door een grote, elegante strik. Haar ogen lachen vriendelijk: ‘We moeten zo meteen nog naar een afspraak’. Terwijl zij zich bescheiden voorstellen, in een licht Vlaams accent, voegen ook zoons Boris (37) en Dick (40) zich bij het gezelschap. De familie Vervoordt is compleet. En daarmee ook het familiebedrijf Vervoordt, want hoewel Dick als tiener even proefde van de topsport in Amerika –hij was ijshockeyer-, heeft hij zich net als zijn broer en kunsthistoricus Boris laten inspireren door het gedachtegoed van hun vader. Beide broers vervullen een belangrijke rol in ‘the Vervoordt Company’. Boris is verantwoordelijk voor de kunst- en antiekcollecties, de home collectie en het interior design bureau. Dick ontwikkelt vastgoedprojecten in de geest van Axel: kunst, antiek, schoonheid, persoonlijke bezittingen en tijdloze meubelstukken komen samen.

Van Venetië tot New York

Het ‘to do’ lijstje van Axel Vervoordt beslaat vast vele velletjes. Boris: ‘Hij heeft een onmetelijke energie. Het is nooit klaar. Niets is af. Elke dag is een nieuw begin.’ Heeft hij nog net zijn spectaculaire tentoonstelling in het Palazzo Fortuny ter gelegenheid van de Biennale di Venezia afgerond, of er staan alweer nieuwe avonturen op het programma. Zoals de BRAFA in het Brusselse Tour & Taxis en natuurlijk de Tefaf. Tijdens deze prestigieuze kunst- en antiekbeurs in Maastricht lijken zijn presentaties elk jaar weer een magnetische aantrekkingskracht te hebben. Ondertussen buigt zijn interieurbureau zich over tal van projecten in binnen- en buitenland. Van Azië tot Amerika. Voor kunstliefhebbers, ondernemers, acteurs en Koninklijke families. Aan de lunchtafel, in de lavendelblauw gekleurde eetkamer met bizarre verzamelingen porselein, horen wij bijvoorbeeld dat acteur Robert de Niro zijn New Yorkse penthouse deze winter door Axel Vervoordt laat inrichten. Axel: ‘Ook vanwege andere opdrachten in de Amerika, hebben we in The Hamptons net een kantoor geopend.’ En of het lijstje ‘to do’s’ van de familie nog niet lang genoeg is, is zijn jongste zoon Dick net begonnen aan de ontwikkeling van een inspirerende woon- en werkbuurt -‘een artistiek dorp’-. De buurt verrijst rondom ‘Kanaal’ in Wijnegem.
Axel ontdekte Kanaal, de voormalige jeneverstokerij ‘Meeus’, in 1997. Het was zijn droom om deze verlaten plek nieuw elan te geven en toverde het om tot creatieve ontmoetings- en werkplaats van ontwerpers, curatoren, en interior designers. De wit gestucte muren, afbladderende verf en verweerde betonvloeren behield hij. Precies zoals hij met Wabi beoogt: het traditioneel esthetische concept waarmij Axel in contact kwam tijdens zijn vele reizen door Japan. Hij verdiepte zich erin en wijde er samen met de Japanse architect Tatsuro Miki een boek aan. Axel: ‘Wabi is eigenlijk niet in een paar woorden te vatten. Het is een zoektocht naar verfijnde eenvoud, naar het sublieme. Wabi staat symbool voor de innerlijke schoonheid van de onzuiverheid en de onvolmaaktheid. Vaak vind je die juist in de leegte.’ Kanaal is ook het domein geworden van Boris, die de laatste jaren is gegroeid in de directeursrol en het familiebedrijf nog steviger op de wereldkaart wil zetten. ‘Mijn vader verbindt zijn visie aan zijn persoon. Ik doe liever een stap achteruit en wil het geheel op de voorgrond zetten.’ Net als zijn vader is hij continu op zoek naar nieuwe inzichten en verlegt hij zijn grenzen. Lachend: ‘We willen de wereld op onze manier verbeteren. We zijn gefascineerd door kunst en de poging die kunstenaars doen om via hun werken hun ziel bloot te leggen. Interieur volgt automatisch. De meeste voldoening halen we uit meubelstukken die miskend zijn, een nieuw leven geven.’ Begin dit jaar nog opende Boris nog de hedendaagse kunstgalerie ‘Axel Vervoordt Gallery’ in Antwerpen. Precies op de plek waar de carrière van zijn vader in 1970 een vlucht nam: De Vlaeykensgang.
Hoe is het eigenlijk begonnen met Axel Vervoordt? Als kleine jongen reisde hij vaak mee met zijn vader, die
paardenhandelaar was, naar Engeland. Zodra de keuringen begonnen, piepte Axel er tussen uit om rommelmarkten af te stropen. Hier ontdekte hij zijn liefde voor het verzamelen. Zijn moeder omgaf zich graag met artistieke
vrienden, kookte voor hen en maakte het huis gezellig. ‘Van haar heb ik geleerd schoonheid te waarderen. Zij was een bezielde vrouw. Het was ook mijn moeder die me stimuleerde op tekenles te gaan en mijn intuïtie te volgen.’ Een goede vriendin van zijn moeder zag dat Axel een goede smaak had en vroeg hem haar huis in te richten. En zo rolde Axel van de ene naar de andere opdracht. Het meest opzien baarde hij met de restauratie van de zestiende-eeuwse huizen rond de kathedraal in de oude Antwerpse wijk Vlaeykensgang. Geïnspireerd geraakt door de vondsten die hij deed, ging hij er ook zelf wonen en begon hij in hetzelfde huis –een oude koffiebranderij- later een antiquariaat. Net op het moment dat zelfs het mooiste huis in de wijk te klein werd voor het exposeren van zijn antiekvoorraad, kwam het kasteel in ’s-Gravenwezel te koop. Twee jaar lang ontfermden Axel en May zich over het pand, de oranjerie en de bijgebouwen. In 1987 vierden zij hun intrek met een groot ‘verlichtingsfeest’, om te laten zien dat de vertrekken licht en vol kleur mogen zijn. In de jaren die volgden nam zijn bedrijf grote sprongen. Door zijn deelname aan de belangrijkse internationale kunst-en antiekbeurzen kwamen zijn stukken in de beste collecties terecht. Van The Metropolitan Museum in New York tot Musée d’Art et Histoire in Genève. Kunstverzamelaars vroegen hem hun huizen in te richten. En zo namen ook deze opdrachten een vaart en riep hij de expertise in van teams ambachtslieden, architecten en restauratoren. In 2007 verbaasde Axel de internationale kunstwereld met een grootse tentoonstelling in Venetië, waar hij oude en
hedendaagse kunst combineerde in het paleis van kunstenaar en verzamelaar Mariano Fortuny. Er volgden nog meer tentoonstellingen en sindsdien wordt Axel ook op dit terrein beschouwd als visionair.
Na een wandeling door de prairietuin en stallen eindigen we de dag in de warm verlichte Wabi-kamer bovenin het kasteel. Axel schuift diep in de linnen bank en vertelt: ‘Wabi is voor mij niet nieuw, het is iets dat ik vanaf het allereerste begin zoek, in alles wat ik doe. Het is de zoektocht naar het universele. Ik wil blijven leren and I want to share it.’ En dat dit altijd met mensen te maken heeft, is voor de leermeester vanzelfsprekend. ‘Ik wil mensen dingen laten ontdekken die zij zelf nog niet ontdekt hebben. Daarmee kan ik mensen gelukkig maken en ervaar ik zelf ook geluk. Mijn moeder was ook zo. Alleen heb ik er mijn vak van gemaakt.’
www.axel-vervoordt.com


TEKST: Miluska van 't Lam FOTOGRAFIE: Kasia Katgowska en Iaziz Hamani