19 februari 2013

Kunstenares Margriet Smulders

De wulpse bloemen en de zachte stoffen, in combinatie met de bewegende vloeistof, geven de foto’s een sensuele oerkracht. De kunst van Margriet Smulders heeft een rijkdom die overweldigt.
Ze draagt een stoere zomerjurk met bloemen, ze schenkt thee in porseleinen kopjes die versierd zijn met bloemen en haar kunstwerken staan barstensvol bloemen. Voor Margriet (what’s in a name?) Smulders zijn bloemen een onmisbaar deel van haar leven. Ze lacht: ‘Ik heb altijd met bloemen gewerkt. Op de middelbare school tekende ik altijd al bloemen. En ik was altijd heel graag in de mooie bloementuin van mijn oma.’

De immense tuin van haar atelier, een oud schoolgebouw aan de rand van Nijmegen, is een oase van rust. Er staan hoge bomen, overal groeien weelderige bloemen en planten. De manshoge rozenstruiken dateren nog uit de tijd dat de Franse nonnen hier onderwijs aan arme meisjes gaven. Het is er aangenaam stil, de stad en de rest van de wereld lijken mijlen ver weg. Die rust is belangrijk voor haar. ‘Dan kan ik me als kunstenaar onafhankelijk, met zo min mogelijk impulsen die er niet toe doen, ontwikkelen.’ Margriet fotografeert bloemen. Maar niet zomaar bloemen in een vaas. Ze bouwt in een grote spiegelbak complexe composities van bloemen, takken, soepel vallende stoffen en kronkelig glaswerk dat ze door glasblazer Bernard Heesen in Leerdam laat blazen. ‘Ik gebruik tegenwoordig heel veel glas. Soms wel tien objecten per foto. Het wordt zo wat Pollock-achtig (red, kunstenaar Jackson Pollock). Ik wil abstractie, dat je niet meer goed ziet hoe het in elkaar zit.’ Vlak voor ze de foto’s afdrukt, schenkt ze vloeistof in de bak. Hierdoor lijken de foto’s te bewegen, zonder dat ze bewogen zijn. Vaak gebruikt Margriet water om dit stromende en golvende effect te krijgen, maar de laatste tijd werkt ze ook met melk. ‘Om het beeld te verzachten.’ Witte pufferige melkwolkjes geven de foto’s een dromerige sfeer. Ze werkt het liefst met bloemen uit het seizoen. ‘Ik houd heel erg van irissen en van tulpen als ze bijna uitgebloeid zijn. Ik houd van wellustige bloemen. Rozen hebben dat ook. Ik vind het fijn dat je helemaal in kunst wordt gezogen. Daarom maak ik grote foto’s: om er in te plonzen.’


Je kunt jezelf verliezen in een bloem, is Margriets ervaring. ‘Bloemen laten zien dat het leven mooi is, om van te genieten. Eigenlijk is het iets simpels waar je heel blij van kunt worden. Het kan ook als troost werken. Je geeft mensen bloemen als troost of om iets te vieren.’ Ze laat zich flink door zeventiende-eeuwse bloemstillevenschilders inspireren, zegt ze. ‘Ik houd ook heel van kermis. Dat je helemaal omgeven wordt door één sfeer. De feeërieke sfeer van vroeger. Ik herinner me de poffertjeskraam in Bussum met al dat rode pluche. En al die lichtjes, het overvloedige. Dat heb je ook met bloemen, dat je bedwelmd wordt door de kleuren en de geuren.’


No mud, no lotus

Sommige critici vinden dat haar kunst ‘te mooi’ is. Ze trekt een wenkbrauw op. ‘Ik heb het heel vaak op mijn brood gekregen dat ik me alleen maar met esthetiek zou bezighouden. Ik vind dat onzin, dan kijk je niet goed. Er zit veel meer in dan alleen maar mooie bloemen. Er zitten verhalen in, diepere lagen. Ik zie bloemen als metafoor voor mensen. En bovendien, wat is er mis met pure schoonheid? Het is toch raar dat ik me moet verdedigen omdat ik iets moois wil maken?’ Ze zucht. ‘Ik weet dat ik me er niets van aan moet trekken.’ Ze staat op en pakt een boekje van Val Williams, een Britse professor in de kunst. ‘Daarom ben ik ook zo blij dat ik hier in sta.’ What makes great photography is de titel. Vooral de ondertitel maakt haar trots: 80 masterpieces explained. Haar werk is ingedeeld bij het hoofdstuk Beauty.

In het atelier van Margriet hangt een gigantisch schommelbed. Een soort schommelstoel, maar dan om op te liggen. Heel uitnodigend. Margriet noemt het haar ‘schommelwolk’. ‘Ik vind het een geweldige ervaring om erop te liggen. Het gaat een beetje in het ritme van je hart.’ Het idee ervoor ontstond tijdens een reis naar de Himalaya. Onderweg zag ze bij wegrestaurants – ‘eigenlijk meer tentjes langs te kant van de weg’ - een soort schommelstoelen. En bij een ecologische zijdeverver in het Indiase Rajasthan deed ze een middagdutje op een grote plank aan touwen. De combinatie van de knalblauwe luchten met hier en daar een wolkje deden de rest. Ze gaat binnenkort weer naar de Himalaya, even weer haar hoofd leegmaken. ‘De ijle lucht, dat je er niets kandoen, alleen lopen. Er is geen telefoon, er is alleen puur natuur om je heen. Alles gaat langzamer en geconcentreerder. Ze zeggen ook wel eens dat je dichter bij God bent, omdat je hoger in de bergen bent. Dat gevoel krijg ik daar, een soort goddelijk gevoel. Ik weet niet of ik in God geloof, maar ik vond het wel heel bijzonder om zo dicht bij de hemel te zijn. Je voelt je klein, je ego is niet veel meer waard. Dat gevoel probeer ik hier in Nijmegen ook te evenaren, op de schommelwolk of in de tuin.’ Ze zou wel een ‘Museum voor de Zachtheid’ willen beginnen, bekent ze. ‘Dat is een droom , de wereld verzachten.’ In die droom ziet ze een kasteel of landhuis met mooie tuinen. ‘Het lijkt me geweldig om de kamers in te richten met zelfgemaakte behangsels en met een aantal schommelwolken. Misschien is het een plek waar workshops en cursussen gege- ven worden. Sowieso moeten mensen er komen om te relaxen.’ In dat museum zou zeker het motto dat bij haar yogaleraar aan de muur hangt, komen: no mud, no lotus. ‘Dat vind ik toepasselijk, want ik laat niet alleen mooie bloemen zien, maar ook werken die donkerder zijn, zowel letterlijk als figuurlijk. Ik vind het een veelzeggende spreuk die je kunt gebruiken bij het verwerken van ervaringen. Je kunt op vakantie gaan, naar de film gaan of ander vluchtgedrag vertonen, maar of je het nu leuk vindt of niet, soms móet je ergens doorheen.’



Tekst: Ellen Leijser
Fotografie portret en muurschildering: Hanneke Reijbroek
Fotografie: © Margriet Smulders
Website: www.magrietsmulders.nl

Zoek uw toplocatie

Direct naar woning

BLARICUM
€ 2.975.000 k.k.
1/6
VROUWENPOLDER
Prijs op aanvraag
2/6
ZEIST
Prijs op aanvraag
3/6
WOUBRUGGE
€ 3.490.000 k.k.
4/6
WASSENAAR
€ 3.500.000 k.k.
5/6
NOORDWIJK ZH
Prijs op aanvraag
6/6

Nu in Residence

IN RESIDENCE #9

  • KUNST
  • Franse flair in staal
  • Thuis bij Lita Cabellut
  • Kunstnerds op Mallorca
  • Haute couture interieur
  • Kunsteiland Naoshima
  • 3 dubbele Art Stories

Meest bekeken

BLARICUM
Prijs op aanvraag
1/5
LOENEN AAN DE VECHT
€ 1.785.000
2/5
NIEUWERBRUG AAN DEN RIJN
€ 1.350.000
3/5
SCHOONHOVEN
€ 1.275.000
4/5
VROUWENPOLDER
Prijs op aanvraag
5/5

Nieuw aanbod