21 augustus 2019

Daan Roosegaarde

Residence houdt je op de hoogte van de leukste inspirerende events op design-, kunst- en cultuurgebied.
Hij is een futuristisch ontwerper met hart voor de wereld. Daan Roosegaarde (40): ' Ik word altijd gedreven door een idee, een droom of een fascinatie.'

Voor we het over je projecten gaan hebben, wat was je voor kind?
‘Ik was altijd buiten aan het spelen. Bij de Nieuwkoopse plassen die zijn ontstaan door het steken van turf. Aan de ene kant is het gebied door de mens gemaakt, maar het is ook puur natuur. In de winter zorgden moerasgassen voor warm water. Alle dieren gingen daarnaartoe. Een zwaan en een meeuw hebben hun eigen territorium, maar daar zaten ze bij elkaar. Een beetje onwennig, heel surrealistisch. Of waterslangen die ineens voor je fiets over het smalle fietspad kropen. In mijn beleving waren die wel tien meter lang. Dat soort dingen kan ik me nog heel goed herinneren. Natuur was alles voor me. De manier waarop ik toen dingen verpersoonlijkte, dat doe ik nu nog steeds. Alles is veranderd, niks is veranderd.’

Zijn die ervaringen ook de basis waarop je nu werkt, waarop je nu keuzes maakt?
‘Nee, ik word meer gedefinieerd door de toekomst dan door het verleden, maar Nederland voedt me wel, zeker omdat we hier onder het waterniveau zitten.’ Naar buiten wijzend, naar de Maas: ‘Als je niets doet, komt het water hier twee tot wel vier meter hoog. We vechten met het water, al eeuwen. Mijn Chinese vrienden zeggen: je bent gek, verhuis naar Duitsland. Dat eigenwijze zit in ons DNA. Bij een werk als de Smog Free Tower (een metershoge zuil die lucht zuivert, red.) zijn techniek en design onderdeel van onze landschapstraditie. Zo voelt dat echt.’

Echt?
‘Ja, daarom vond ik het werken aan de Afsluitdijk ook zo mooi. Die is in 1932 met de hand gebouwd, een strakke lijn in het water. We hebben er nu poorten van licht van gemaakt. Overdag zie je het niet, maar ’s avonds, door het schijnen van de koplampen, komt de schets van de architect tot leven. We mogen je niet aanraden om je groot licht even aan te zetten, maar het is wel heel tof als je het doet. Het materiaal dat we daarvoor gebruiken is in de fabriek gemaakt, maar geïnspireerd op de vleugel van een vlinder. Dat reflecteert licht, waardoor het kleur creëert. Dat doet elke vlinder. Het is geen pigment. De kleur blijft. Als er geen auto rijdt, is er geen licht, dus dan heb je geen lichtvervuiling, en dat is beter voor de flora en fauna van het Waddenzeegebied. Het is zo praktisch dat er poëzie ontstaat, ik noem dat tech-poëzie. Door het praktische ontstaat een bepaald soort schoonheid.’



Is esthetiek belangrijk voor je?
‘Geef mij een definitie van esthetiek… Het gaat over het Nederlandse woord schoonheid. En de tweeledigheid van creativiteit en verbeelding. Maar ook schoon water, schone energie. Dingen alleen maar maken omdat ze mooi zijn, vind ik saai. Ik wil dat ze iets uitlokken, of iets activeren. Om een bewustzijn te creëren. Ik word altijd gedreven door een idee, een droom of een fascinatie.’

Licht speelt ook een rol bij je Van Gogh-fietspad.
‘Er werd mij gevraagd of ik iets wilde doen met de legende. Dat kun je niet alleen overlaten aan musea met hun bordjes “Niet aanraken”… Dat is suf. Dus ik ben zijn pad gaan volgen. Ik zag in een natuurgebied bij Eindhoven waar Van Gogh in de buurt heeft gewoond, een fietspad met zes, zeven bochten. Ik wilde niet alleen iets met het verleden doen, maar ook met de toekomst. En het moest sprookjesachtig zijn. Het project is geïnspireerd op de glow in the dark, op het plafond van je kinderkamer. De toplaag van het fietspad bestaat uit fosforescerend materiaal dat we in het lab slimmer, beter en duurzamer hebben gemaakt. Het is fascinerend om te fietsen door Van Goghs Starry Nights. Ik vind het mooi om iets uit het verleden te pakken en daar een eigentijdse draai aan te geven. En het is het meest gepubliceerde fietspad ter wereld!’



Doe je dit soort projecten ook om een betere wereld achter te laten?
‘Zeker. Waarom laten we lantaarnpalen de hele avond branden als er niemand is? Dat is slecht voor het milieu, slecht voor de dieren. Vervuiling is gratis. Het kost triljoenen om de aarde leefbaar te houden. Gelukkig is er steeds meer bewustwording. Wat heb je liever: een Louis Vuitton-tas of vijf jaar langer een goed leven? Als je nu een Hummer koopt, ben je een loser.’

Worden je projecten dan nu meer omarmd?
‘Ik moet er nog altijd om vechten, want ik wil altijd meer. Maya noemen we dat hier: Most advanced, yet acceptable. Ik zoek altijd het randje op, wat nét kan.’

Waarom? Wat is je grootste drijfveer?
‘Ik wil altijd meer, die uitdaging houdt me bezig. Ik vind het interessant om de openbare ruimte, voor de wereld van morgen, vorm te geven. Er is geen gebrek aan geld, er is gebrek aan verbeelding hoe we willen dat die wereld eruitziet. Ik wil graag een nieuwe standaard neerzetten. En dat doe je door dingen te maken.’



En mensen moeten het ervaren…
‘Ja, het is biologisch bewezen: cijfers triggeren niet het hersendeel waardoor je verandert. Alleen met wetenschap redden we het niet. Mijn project Waterlicht gaat over de stijgende waterspiegel. Een blauw licht zweeft boven de bezoekers om aan te geven hoe hoog het water zal komen. Er zit veel associatie in, en wind, licht en beweging. Door een ervaring met Waterlicht gaan mensen nadenken over grote global topics. Ze worden participant, niet alleen observant. Laatst in Toronto kwam er een vrouw verkleed als zeemeermin. Dat maakt me blij, beter wordt het niet. Ik vind dat gaaf: doordat wij ruimte creëren, zowel in het hoofd als fysiek, maken we de ruimte eigen. Een beetje zoals ik vroeger boomhutten bouwde.’

Ben je een kunstenaar of een wereldverbeteraar?
‘Zeg jij het maar. Ik heb wel het naïeve verlangen dat wat ik doe iets toevoegt, absoluut. Ik sprak laatst Ken Segall, de voormalige creative director van Apple. Hij zei: “Door anders te zijn, kan de hele wereld een andere draai krijgen.’ En dat mis ik soms wel een beetje in de wereld van vandaag. We zijn niet meer nieuwsgierig naar de toekomst, soms ook een beetje bang. Ik hoop dat de werken die ik maak de nieuwsgierigheid triggeren. Waarom accepteren we luchtvervuiling, wat doen we met de stijgende waterspiegel. Gaan we klagen of er iets aan doen? Zien we het als een probleem of als een potentie? Neem de Smog free ring. In Rotterdam en Beijing hebben we smog opgevangen en verwerkt in een sieraad. Zo maak je van een vies goor zakje dood iets moois. Van shit naar schoonheid.’



Je werkt veel in opdracht. Voelt dat als een beperking?
‘Nee, bijna alles wat ik doe, voelt als vrij werk. Ideeën zitten in mijn hoofd en moeten eruit. Goede opdrachtgevers snappen dat, dat zijn mensen die iets nieuws willen, die vragen stellen waarop ze het antwoord nog niet weten. Dat vind ik interessant. En als ze me inperken, zet ik er een projectleider tussen, haha. Mijn boodschap is: let’s upgrade the world, met design en techniek. Wat kunnen we leren van de natuur om ons leven te verbeteren? Ik houd van de openbare ruimte. Ik ben nog altijd dat jongetje uit Nieuwkoop dat, net als vroeger, lekker buiten wil spelen.’

Dit artikel is gepubliceerd in Residence 2019 no. 2/3


Nog tot 12 januari 2020 is in het Groninger museum de tentoonstelling PRESENCE te zien, de eerste museale tentoonstelling van Daan Roosegaarde.


Credits
/ Fotografie: Studio Roosegaarde
/ Tekst: Ellen Leuser
/ Tekstbewerking: Niek Schoenmakers

Zoek uw toplocatie

Direct naar woning

BREUKELEN UT
€ 3.995.000 k.k.
1/6
Everbeek
Prijs op aanvraag
2/6
AALSMEER
Prijs op aanvraag
3/6
WASSENAAR
€ 3.400.000 k.k.
4/6
LAREN NH
€ 3.450.000 k.k.
5/6
WASSENAAR
Prijs op aanvraag
6/6

Nu in Residence

IN RESIDENCE #9

  • KUNST
  • Franse flair in staal
  • Thuis bij Lita Cabellut
  • Kunstnerds op Mallorca
  • Haute couture interieur
  • Kunsteiland Naoshima
  • 3 dubbele Art Stories

Meest bekeken

LOENEN AAN DE VECHT
€ 1.785.000
1/5
MIDDELBURG
€ 575.000
2/5
BLARICUM
Prijs op aanvraag
3/5
VROUWENPOLDER
Prijs op aanvraag
4/5
SCHOONHOVEN
€ 1.275.000
5/5

Nieuw aanbod