13 september 2012

Wonen in een monument

Er hangt een romantisch aura rond wonen in een rijksmonument.
Terecht? Wat komt er nou echt bij kijken? En hoe doet de monumentenmarkt het eigenlijk?
en grachtenpand, een oude pastorie, school, villa of kerk. Monumenten zijn vaak de pareltjes in een stad of dorp, of oogappeltjes van het rijk, zoals het Paleis op de Dam, Kasteel Amerongen en het Binnenhof. Nederland telt op dit moment 52.500 rijksmonumenten. Toch winden de experts er geen doekjes om: wie wil wonen in een monument moet er wel hart voor hebben. ‘Het zijn nooit objecten met een strikje eromheen’, vertelt Jan Willem Andriessen, mede-eigenaar van Redres.nl. Zijn bureau bemiddelt in heel Nederland in monumentaal en vintage erfgoed: ‘Je moet het wel leuk vinden om het te onderhouden en je kunnen indenken hoe het ooit was. Het zijn vaak creatieve, ondernemende types die zich niet laten afschrikken door een beetje werk en met hun voeten in de klei staan.’ Makelaar Jan Wassink van Thoma & Bennink’s Landerijen-bureau: ‘Het zijn mensen die ook zeilen op een oude, houten botter. Of die in hun garage een klassieker hebben staan. Wassink bemiddelt in monumenten in steden en op landgoederen in het oosten van het land. ‘Vaak hebben eigenaren die liefde voor monumenten met de paplepel ingegoten gekregen.’

Niet betuttelen

Met bouwjaren tot soms wel een paar honderd jaar terug, blinken de meeste monumenten niet uit in comfort. Andriessen: ‘Dat betekent dat je bereid moet zijn om bepaalde concessies te doen. In de winter een extra trui onder je colbert. Stoken met houtkachels om energiekosten te besparen. Het is een joie de vivre.’ Maar je krijgt er volgens de makelaars heel wat voor terug. ‘Je wordt dagelijks getrakteerd op de dingen waarvoor je gekozen hebt: de architectuur, bijzondere details en de plek, want monumenten staan vaak op de mooiste locaties’, zegt Gert Jan Visser. Zijn organisatie, Biltstede Makelaars, zoekt liefhebbers voor monumenten van stichtingen als Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en voor een twintigtal families. Alle romantiek ten spijt; er komen toch wel heel veel regels kijken bij een restauratie of verbouwing? Andriessen: ‘Ja, er zijn regels. Monumenten zijn immers panden die door het rijk zijn aangewezen om beschermd te worden. Zij hebben een ongekende schoonheid of zijn van cultuurhistorische betekenis. Die bescherming is maar goed ook, want als deze gebouwen zouden verdwijnen, verdwijnt de identiteit van een stad of gebied. Sommige mensen vinden de regels van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed irritant of betuttelend. Ik zie de regels als een gratis advies bij de restauratie of verbouw. Bovendien wordt er voor restauratie subsidie verstrekt.’ Wassink: ‘En onderhoudskosten zijn fiscaal aftrekbaar.’ Andriessen raadt mensen altijd aan te gaan praten met de ‘monumentenjongens en -meisjes’. ‘Want als je niet goed restaureert, verdwijnt de hele ziel uit het pand. Iemand die dit niet begrijpt, moet er ook niet aan beginnen.’ Visser lachend: ‘Maar een monument is sterker dan zijn bewoner. Die duwt de bewoner wat stijl en architectuur betreft wel in de goede richting.’

Waardevast

Wat is eigenlijk de marktsituatie van rijksmonumenten? ‘Hoewel de hele markt in het topsegment stroef loopt, gaan goede objecten op de juiste locatie nog steeds vlot van de hand. Juist monumenten hebben die potentie’, aldus Andriessen. Visser: ‘Monumenten zijn de afgelopen jaren ook minder in verkoopprijs gedaald dan niet-monumenten. Waar de gewone markt in de periode 1978 tot 1985 met 40 procent in prijs daalde, was dat bij monumenten slechts 28 procent. Monumenten waren binnen vier jaar op hun vroegere waarde, terwijl de gewone markt er zeven jaar over deed.’ Er is bovendien een groep mensen die de crisis zat is. Die hebben de bank niet nodig en investeren liever in monumentaal vastgoed.’ Ook Andriessen is ervan overtuigd dat monumenten hun waarde behouden. ‘Van een rijksmonument is er geen tweede. Ze zijn dus echt uniek. En laten we wel wezen; er komen steeds minder monumenten bij.’ Wassink: ‘Dat denk ik ook. Zou bijvoorbeeld de Zuidas een monument van de toekomst zijn? Monumenten zijn toch de architectonische hoogstandjes in tijden van hoogconjunctuur, waarin architecten creatieve vrijheid hadden. Die tijden zijn voorbij.’ Visser: ‘Door de schaarste zal de waarde van goed onderhouden monumenten toenemen.’ Andriessen: ‘En het beste behoud is het te bewonen.'

Tekst: Miluska van ‘t Lam

Fotografie: Kasia Gatgowska en Iaziz Hamani
Monument: Interior Designer Interior Designer Axel Vervoordt

Lees ook:
- Wonen in de natuur
- Huizen uit de jaren dertig
- Rietgedekte woningen
- Wonen aan het water
- Verliefd op een appartement
- Het goede gevoel van nieuw wonen
- Hoe vindt u een geschikte makelaar?
- Wat kan een makelaar voor u betekenen?

Zoek uw toplocatie

Direct naar woning

AMSTERDAM
€ 4.700.000 k.k.
1/6
LOOSDRECHT
Prijs op aanvraag
2/6
BLARICUM
€ 5.395.000 k.k.
3/6
REEUWIJK
€ 2.950.000 k.k.
4/6
OOSTVOORNE
€ 2.895.000 k.k.
5/6
WOUBRUGGE
€ 3.490.000 k.k.
6/6

Nu in Residence

IN RESIDENCE #4 Groen
  • Dossier OUTDOOR
  • Piet Oudolf
  • Palmbomen en planten
  • Slow Down bij Mario Milana
  • Appartement aan het Comomeer
  • Inspiratie: GROEN
  • kunst van Marc Mulders
  • Beeldentuin van Joop Caldenborgh

Meest bekeken

WIERDEN
€ 1.495.000
1/5
BUSSUM
€ 1.750.000
2/5
HEUSDEN GEM HEUSDEN
€ 925.000
3/5
HEEMSTEDE
€ 1.249.000
4/5
VINKEVEEN
€ 4.950.000
5/5

Nieuw aanbod

Peperstraat 16
BRUCHEM
€ 898.000 k.k.
Prins Clauslaan 6
BADHOEVEDORP
€ 1.325.000 k.k.
Domburgseweg 28-i
DOMBURG
€ 895.000 k.k.