11 september 2013

Groen wonen

De natuur als inspiratiebron

Duurzaam gebouwd huis
Schappen vol biologische producten in de supermarkten, ecolabels en verantwoorde materialen in onze kleding. Duurzaamheid is populair. Ook op het gebied van wonen.
Duurzaamheid is een containterbegrip. Energie- en waterbesparende maatregelen, maar ook toegepaste materialen en productieprocessen spelen tijdens de bouw van een huis een belangrijke rol.’ Roeland Kimman is woordvoerder bij de Nederlandse Vereniging van Makelaars en vertelt over de groeiende rol van duurzaamheid. ‘Kijk naar de biologische producten in de supermarkten. In eerste instantie door de mensen die het kunnen betalen, maar steeds meer voor iedereen. Volgens ons moet duurzaamheid in woningen geen luxe, maar standaard zijn.’

Daan Bruggink, architect en directeur bij het modern ecologisch architectenbureau Orga architect, is gespecialiseerd in duurzaam bouwen: ‘Wij bouwen regelmatig voor opdrachtgevers met grote budgetten, die vanuit een ecologisch oogpunt werken. Maar ecologisch bouwen hoeft niet duur te zijn. Wel is een duurzaam gebouwd huis meer waard dan een huis dat niet duurzaam gebouwd is.’ Bruggink vertelt dat mensen het kopen van een huis niet meer zien als investering voor later, gezien de onzekere ontwikkeling van de markt. ‘Men bouwt tegenwoordig met de gedachte er lang te blijven wonen. Duurzame bouw is makkelijk aanpasbaar. Dus mocht de samenstelling van het gezin veranderen; dan kan daar op geanticipeerd worden. De huizen zijn energiezuinig en hebben weinig elektrische apparaten nodig. Dit betekent minder kosten aan energieverbruik en onderhoud.’ Een bijkomend voordeel is dat het huis nog lange tijd voldoet aan de steeds strenger wordende milieu-eisen, zoals de isolatiewaarde.

Energiezuinig wonen

Een andere maatregel die ten behoeve van duurzaam wonen werd ingesteld, is het verbeteren van het energielabel voor woningen, in 2010. Kimman: ‘Het energielabel geeft met kleuren (donkergroen tot en met rood) en klassen (A++ tot en met G) aan hoe energiezuinig een huis is in vergelijking met soortgelijke huizen. Het voordeel van het energielabel is dat het objectieve inzichtelijkheid geeft van de energieprestatie van een huis. In theorie kun je zeggen: hoe hoger het label, hoe lager de kosten van het energieverbruik. Dat kan flink in de kosten schelen.’ Toch hebben nog lang niet alle huizen een energielabel. ‘Nee, huizen van tien jaar of ouder hebben vaak helemaal geen label. Maar alle huizen die tegenwoordig gebouwd worden zijn duurzaam en hebben het A-label. Of het nu gaat om een rijtjeswoning of een vrijstaande villa.’ Ook worden er steeds meer energieneutrale woningen gebouwd. Kimman: ‘Voor particulieren in het topsegment is duurzaam bouwen state of the art. Dan gaat het niet alleen om energiezuinigheid, maar ook om de mooie materialen.’

Natuurlijke materialen

In verschillende aspecten van het werk van Bruggink speelt materiaal ook een grote rol. ‘In grote lijnen richten we ons op energie, comfort, gezondheid en materiaalgebruik. Duurzame energie is eigenlijk een vanzelfsprekendheid, omdat verschillende partijen en de overheid het gebruik ervan veelvuldig stimuleren.’ Voor de overige elementen laat Bruggink zich inspireren door de natuur. ‘We gebruiken zo veel mogelijk natuurlijke materialen. Het voordeel hiervan is dat ze ademen en de vochtbalans reguleren. Dat beïnvloedt comfort en gezondheid.’ Wanneer het niet mogelijk is om natuurlijke materialen te gebruiken, kiest Bruggink voor bio-based varianten; materialen gemaakt van oneindig beschikbare (natuurlijke) grondstoffen. Hiervoor kreeg het bureau in februari van dit jaar De Nederlandse Bouwprijs 2013 uitgereikt.

Ook als het gaat om vorm en techniek grijpt de architect graag terug naar zijn grootste inspiratiebron. ‘Voor een huis in Almere maakten we een houten dak. We zaagden het hout niet in planken, maar spleten het via de natuurlijke lijnen. Op deze manier beschadigen de cellen niet en gaat het hout veel langer mee.’ Een termietenheuvel biedt inspiratie voor het ventileren van huizen: ‘Doordat luchtstromen via een natuurlijke weg lopen, blijft de temperatuur in zo’n heuvel heel constant. Zelfs in gebieden met grote temperatuurswisselingen tussen dag en nacht, schommelt de temperatuur in zo’n
heuvel niet meer dan drie graden. Ook in huis zijn goede luchtstromen belangrijk. Dat scheelt weer apparaten, zoals airconditioning, die anders nodig zijn om een huis comfortabel te houden.’ Volgens Bruggink bestaan er talloze manieren om low-tech te bouwen: ‘Apparaten zijn vaak niet nodig wanneer je slim bouwt. Een overstek bijvoorbeeld, kan ervoor zorgen dat de warmte van de zon niet binnenkomt. En een dikke leemlaag aan de binnenkant van een huis reguleert vocht en warmte.’


Foto 1: Interieur met natuurlijke en bio-based materialen Foto 2: Woonhuis met houten exterieur Foto 3: Jachthuis Beukenrode

Ecologisch restaureren

Duurzaamheid wordt niet alleen steeds vaker toegepast bij nieuwbouwhuizen, maar ook bij de restauratie van oude huizen. Bruggink: ‘Juist heel oude bouw, van bijvoorbeeld honderd jaar of ouder, is geschikt voor duurzaam restaureren. In die tijd werden materialen als asbest, kunststof of aluminium niet gebruikt. Die hoeven we dus niet te verwijderen.’ Kimman voegt toe: ‘Zo zie je maar dat het hebben van een G-label op een huis ook een kans kan zijn. Met de huidige kennis van materialen is een B-label makkelijk haalbaar.’ Voor huizen met een monumentenstatus geldt een aangepaste regelgeving. Bruggink: ‘Een authentiek glas-in-lood-raam hoeft niet omwille van duurzaamheid uit de woning gesloopt te worden. Maar wij zoeken wel naar oplossingen. In Jachthuis Beukenrode in Doorn stonden bijvoorbeeld nog originele radiatoren. Die wilden we niet slopen, dus bouwden we een grote houtkachel, die met hout uit het naastgelegen bos wordt gestookt.’ Kortom, duurzaamheid is een hot topic. Of het nou om nieuwbouw of verbouw gaat. Bruggink verbaast zich dat er nog geen makelaar is opgestaan die zich specialiseert in het verduurzamen van woningen. ‘Zoals met isolatie, duurzame energie, labels, aanpasbaarheid, levensloopbestendigheid en natuurlijke materialen.’ Maar volgens Kimman speelt dit onderwerp wel degelijk een grote rol onder makelaars. ‘Daar zijn we absoluut mee bezig, maar we moeten wel reëel zijn. Mensen zijn helaas nog niet allemaal zover dat ze hun huis kopen op duurzaamheid.’

Fotografie: Orga Architecten
Tekst: Charlotte Balder

Zoek uw toplocatie

Direct naar woning

MIERLO
Prijs op aanvraag
1/6
OOSTVOORNE
€ 2.895.000 k.k.
2/6
SCHILDWOLDE
Prijs op aanvraag
3/6
ROOSTEREN
€ 5.900.000 k.k.
4/6
AMSTERDAM
€ 3.200.000 k.k.
5/6
Kapellen
€ 3.650.000 k.k.
6/6

Nu in Residence

IN RESIDENCE #1&2
  • Startups
  • Natuurlijk Schotland
  • Decoration Empire
  • Axel Vervoordt
  • Gabriele Salvatori
  • Wolterinck in Uruguay
  • Montblanc
  • BRAFA, Art Stories, Haute Photography

Meest bekeken

VOORBURG
€ 2.695.000
1/5
BUSSUM
€ 1.750.000
2/5
VINKEVEEN
€ 4.950.000
3/5
MEIJEL
€ 637.000
4/5
AMSTERDAM
€ 750.000
5/5

Nieuw aanbod

Gooyerdijk 2
LEERSUM
€ 1.245.000 k.k.
Herenweg 96
WARMOND
€ 2.495.000 k.k.
Prinses Irenelaan 24
BUSSUM
€ 1.750.000 k.k.