Op zijn zestiende werd Sjoerd Vroonland verliefd op hout. In de houtwerkplaats van de lts ontstond een gevoel dat hij nooit meer kwijtraakte, het idee dat je met hout echt iets kunt zeggen. Inmiddels ontwerpt hij meubels, lampen, tapijten en wandobjecten voor merken als Moooi, Linteloo en Revised. Toch draait het bij hem nog altijd om datzelfde ambacht waar het ooit begon.
Dat Vroonland in het hout belandde, had een simpele reden. Op de basisschool was hij geen held in rekenen en lezen, dus kwam hij vanzelf op de lts terecht. 'Toen ik daar in de houtwerkplaats kwam, ontstond er een soort klik,' vertelt hij. 'Het gevoel dat ik met hout wel iets kon zeggen.' Vanuit die klik ging hij naar het Hout- en Meubelcollege in Rotterdam, waar hij het vak leerde. Daarna volgde een studie productontwerp aan de ArtEZ Academy in Arnhem, waar hij cum laude afstudeerde.
De Revised Craft-collectie die hij als afstudeerproject maakte, staat nog steeds aan de basis van zijn huidige werk. De eerste vijf jaar bouwde hij aan zijn eigen collectie, daarna ging hij ontwerpen voor grote merken. 'Het voordeel daarvan is dat ik me volledig op het design kan richten, omdat de uitvoering door een andere partij wordt gedaan,' legt hij uit. 'En zij zijn weer blij met een ontwerper die het ambacht kent. Zo maak ik een heel diverse collectie. Dingen die ik in mijn eentje nooit voor elkaar had gekregen.'
Neem het tapijt dat hij voor Moooi Carpets ontwierp, gebaseerd op een patroon van zand. Vroonland maakte een houten kam met tanden waarmee hij patronen in het zand kon trekken. Toen elk zandkorreltje op de juiste plek lag, ging hij het geheel belichten om schaduwen te creëren. Het eindresultaat fotografeerde hij in hoge resolutie, en dat werd de basis voor het tapijt. 'Voor bijna al mijn ontwerpen geldt dat ik ze in mijn eentje niet makkelijk had kunnen maken,' zegt hij. 'Daar heb je veel tijd en veel verschillende machines voor nodig. Door samen te werken met producenten ontstaan ook ideeën die minder voor de hand liggen, zoals wandbekleding.'
Die wandbekleding kwam voort uit een observatie. 'We vonden dat de vloer bij het inrichten van een huis te snel alle aandacht krijgt, dus bedachten we wandbekleding van hout als blikvanger.' Het gaat Vroonland daarbij zelden om één los product. Hij ontwerpt de lampen, het tapijt, het kunstwerk aan de muur en de wandbekleding vaak in samenhang. De boekenplanken boven een bureau verbergen bijvoorbeeld de naden van de massief houten wandbekleding erachter. Het draait bij dat ontwerp om het materiaal dat achter de planken schuilgaat.
Sommige ontwerpen krijgen zo een dubbele functie. De stoel met kapstok die hij voor Moooi maakte, is bedoeld voor iedereen die zijn jas graag over de rugleuning hangt. En de Bead Mirror, de spiegel met kralenrand, is ook te krijgen met een geïntegreerde televisie. 'Dat zijn de verhalen die ik met mijn ontwerpen wil vertellen.'
Die verhalen beginnen bij een aangeboren nieuwsgierigheid naar materialen, vormen en functies. Vroonland praat met opdrachtgevers en fabrikanten en gaat op basis daarvan tekenen. Alles schetst hij met de hand, en gelukkig kan hij dat heel netjes. Daarna werkt iemand met wie hij al meer dan vijftien jaar samenwerkt het ontwerp digitaal uit in 3D. Tegenwoordig zetten ze daar ook artificiële intelligentie voor in, zodat ze van alle kanten kunnen zien hoe iets eruit gaat zien.
Toch mist Vroonland dan nog iets. 'Het gevoel dat je bij een prototype krijgt. Je moet ervaren hoe de lijn van het hout voelt, hoe een stoel zit en of een functie werkt. Dat is de magie van een goed ontwerp.' Daarom kocht hij net een nieuwe machine waarmee hij zelf prototypes kan maken. Terug naar het ambacht, de basis van zijn ontwerp.
Hoe herken je dat ambacht dan? 'Aan de manier waarop de verbindingen van een stoel zijn gemaakt, hoe de golven van verschillende wandpanelen strak op elkaar aansluiten of het schaduwspel van een wandobject op verschillende momenten van de dag,' zegt Vroonland. In een goed ontwerp ontmoeten vorm en functie elkaar. Neem de His & Hers-kledingkasten, waar de ronde spiegel in de ene deur ervoor zorgt dat je de achterkant van je lichaam ziet in de spiegel aan de binnenkant van de andere deur. De buitenkant is één ding, de binnenkant moet net zo goed kloppen.
Het echte ambacht ligt volgens hem overigens bij de fabrikanten die zijn ontwerpen maken. 'Met alle computergestuurde machines waarmee tegenwoordig wordt gewerkt, vergeten we vaak dat die bediend worden door mensen die precies weten wat ze doen en die het vak met liefde uitoefenen. Dat is het mooiste van mijn werk. Dat ik dingen mag bedenken die door deze ambachtslieden worden uitgevoerd. Daar heb ik enorm veel respect voor.'
Een groot deel van het werk van Sjoerd Vroonland is te koop via Revised aan de Paardenmarkt 68 in Antwerpen. sjoerdvroonland.com
Schrijf je hier in voor onze nieuwsbrief.