Een villa op het Griekse eiland Kythira die helemaal opgaat in het landschap
Op het afgelegen eiland Kythira, daar waar volgens de mythe Aphrodite uit het schuim van de zee geboren werd, ontwierp het design-duo van Pendhapa Architects een villa die gevormd lijkt te zijn door de elementen zelf.
Op Kythira, ten zuidoosten van het schiereiland Peloponnesos, kom je voor je rust. Er wonen relatief weinig mensen op het eiland en omdat er een beperkt aantal hotels is maakt het massatoerisme er geen kans. Het Franse modehuis Hermès, altijd een stap vooruit in stijl en verfijning, lanceerde in 2023 een aan het eiland geweid parfum dat ‘het dansende droge gras in de wind, de warme gloed van de zon en de nootachtige zachtheid van olijfhout en verse pistachenoten’ probeert te vangen. Christine Nagel, de befaamde neus van het merk, was bij een bezoek aan Kythira zo getroffen door de lokale kleuren en geuren, dat ze bij terugkomst besloot Un Jardin à Cythère te creëren, een geurtje dat de unieke essentie van het eiland in zich draagt.
De onweerstaanbare kracht van de plek
Antonin Hautefort kan zich de eerste keer dat hij de plek kwam bekijken ook nog goed herinneren. ‘Onze cliënten komen al vele jaren in Griekenland en kende Kythira op hun duimpje. Ze wisten dat dit eiland de perfecte plek was om je terug te trekken, ver weg van alle reuring en chaos, en hadden besloten een stuk land te kopen en er een huis te bouwen. Maar voor ze tot de koop overgingen wilden ze onze mening horen.
Het bleek een onbewerkt, ruw terrein te betreffen met in de verte een klein vissersdorpje en boven op de heuvels een kerkje. Verder was er niets anders dan een rauwe, schitterende natuur, wat rondscharrelde geitjes, en op de achtergrond een diepblauwe zee. Zowel de schoonheid als de uitgestrektheid van de plek was overweldigend. We waren op slag verliefd en konden niet anders dan onze cliënten bevestigen wat ze zelf eigenlijk al wisten.
Hoe regelgeving en natuur het ontwerp bepaalden
Op het eiland, dat geldt als een beschermde archeologische zone waar elk nieuw bouwwerk nauwlettend getoetst wordt door het ministerie van Archeologie en Cultuur, bleek een strenge regelgeving gehanteerd te worden. Daardoor waren de architecten gedwongen een ontwerp te maken dat zich respectvol en organisch naar het omringende landschap voegde. Antonin: ‘Bij elk nieuw project bestuderen we de omgeving met aandacht, maar aan dit huis is echt een extreem diepgaande studie voorafgegaan.
Door middel van veelvuldige en langdurige bezoeken, zowel in de zomer als in de winter, hebben we geprobeerd de natuur zo goed mogelijk te doorgronden. Wind, op Kythira krachtig en tot op zekere hoogte voorspelbaar, zorgt er bijvoorbeeld voor dat je altijd behoefte hebt aan een plek om te schuilen. Daar moesten we dus rekening mee houden. Maar ook de zon, die gedurende de dag rond het hele huis draait, bleek een echte uitdaging te vormen - niet alleen qua warmte, maar ook om licht en schaduw mooi in balans te brengen. We wilden een symbiose creëren, waarbij het gebouw niet alleen een fijne schuilplaats en woning vormt, maar een dialoog aangaat met de omgeving.’
Ook het kapelletje van de heilige Georgius, tijdens Pasen een geliefd bedevaartsoord, was iets waar ze rekening mee moesten (en wilden) houden tijdens het ontwerpproces. Ignatio Tenggara: ‘We hebben luchtfoto’s laten maken om een goede bird’s-eye view te krijgen, iets wat ons geholpen heeft een structuur te creëren die, gezien vanaf de kerk, geen visueel obstakel vormde.
Zo hebben we de daken op verschillende delen met lokale planten bedekt, om te voorkomen dat de eilandbewoners opeens een totaal ander uitzicht hadden.’ ‘En de trekvogels!’, valt Antonin hem bij. ‘Kythira is een belangrijke vogeltrekroute en een lokale landschapsontwerper, Pangalou & Associates, heeft ons geholpen bij het kiezen van de juiste flora voor vogels die hier een tussenstop komen maken.’
Ontstaan in pandemietijd
Toen het project in 2020 begon, midden in de stilte en onzekerheid van de pandemie, fantaseerden de opdrachtgevers nog over een permanent bestaan op Kythira. Het stel, werkzaam in de Franse filmindustrie, vond het daarom belangrijk dat er twee prettige kamers zouden komen waar ze ieder, in alle rust, konden werken. Omdat het pand op glooiend terrein ligt en het niet toegestaan was diep te graven, heeft het een hoger en een lager gedeelte. ‘De studeerkamers, waar je veel zit, creëerden we in dit relatief lagere gedeelte.’
Robuust verankerd in de rode, vulkanische grond is het hoofdgebouw feitelijk één grote ruimte van tweehonderd vierkante meter die door schuifdeuren kan worden opgesplitst. ‘De doorlopende vloeren hebben we voorzien van terrazzo, waarbij lokale steentjes in het gietsel verwerkt zijn.’
Ontworpen voor wonen, werken en samenkomen
Het gastenverblijf, een slordige tachtig vierkante meter, bestaat uit drie slaapkamers met een driehoekvormige binnentuin, die, aldus Antonin, als een gezellig buurtplein functioneert wanneer er gasten zijn. Ignatio: ‘Het is een voortdurende reis van ontdekken, aanpassen en groeien geweest, iets waar - gelukkig - ruimte voor was omdat de opdrachtgevers geen haast hadden met dit project.
Elk detail - de kleur van het marmer in de open keuken, de gele bekleding van een bankje, de onbewerkt houten planken van een kast en de rode wanden in een badkamer - is het gevolg van een uitgebreide analyse.’ Antonin stemt in: ‘We wilden overal een connectie met de plek, zowel qua bouwstructuur als qua meubels. Wat overigens niet betekent dat je het landschap altijd moet zien - veel van de ramen hebben we, om de monastieke sfeer te versterken, bewust klein gehouden - maar Kythira moet wel overal voelbaar zijn. Een puur zintuiglijke ervaring die we door middel van de zachte lijnen, kleuren en textuur geprobeerd hebben te verwezenlijken.’
De dialoog met de omgeving bestaat overigens niet alleen in een architectonische context.
‘Ignasio: ‘De cliënten wonen en werken inmiddels gewoon weer in Parijs, maar bezoeken Kythira veelvuldig. En het blijft niet bij bezoeken, ze organiseren regelmatig etentjes waarbij ze alle mensen uit het dorp uitnodigen. Onderdeel zijn van de lokale gemeenschap vinden ze niet alleen belangrijk, maar vooral héél gezellig.’
RESIDENCE NIEUWSBRIEF
Schrijf je hier in voor onze nieuwsbrief.
